Η Πυλαία είναι Δήμος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης. Ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2001, είναι 22.744 κάτοικοι, ενώ ο πραγματικός πληθυσμός της υπολογίζεται σε 50.000. Είναι σχετικά αραιοκατοικημένη περιοχή με μεγάλες εκτάσεις πράσινου και 4,5 χιλιόμετρα ακτών στο Θερμαϊκό κόλπο. Είναι ο μεγαλύτερος σε έκταση Δήμος του Πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης και ο τρίτος σε έκταση μη-καποδιστριακός Δήμος στην Ελλάδα. Η Πυλαία συνορεύει ανατολικά με το Δήμο Πανοράματος και δυτικά με το Δήμο Καλαμαριάς και το Δήμο Τριανδρίας.
Ο Δήμος Πυλαίας περιλαμβάνει τις περιοχές: Παραδοσιακός οικισμός Πυλαίας (Παλαιότερα Καπουτζήδα), Άνω Μαλακοπή, Κωνσταντινουπολίτικα, Ελαιώνες, Πουρνάρι, Κάτω Πυλαία, Πατριαρχικό, Νέα Ελβετία (την περιοχή την μοιράζονται οι δήμοι Θεσσαλονίκης και Πυλαίας), Λυγαριά, Βίλλα Ριτζ (Νέα Εκάλη), Οικισμός Τοπογράφων, Έλαιόρεμα, Κηπούπολη, Καμάρα, Αλλατίνι Πυλαίας και Άγιος Χριστόφορος.
Η αρχαία ονομασία της Πυλαίας είναι Στρέψα, ενώ κατά την Βυζαντινή εποχή και την Τουρκοκρατία είναι γνωστή ως Καπουτζήδα, που σημαίνει καστροφύλακες. Το σημερινό της όνομα καθιερώθηκε από το 1927, θυμίζοντας και πάλι την ιδιότητα των κατοίκων της να φυλούν τις Πύλες της Θεσσαλονίκης. Προστάτης του χωριού ήταν και είναι μέχρι σήμερα ο Προφήτης Ηλίας. Το έμβλημα του Δήμου περιλαμβάνει τον Προφήτη Ηλία στο άρμα του, πάνω από ένα κάστρο, που συνδέεται με τους Καπουτζήδες (καστροφύλακες).
